Silicium, bondgenoot tegen veroudering

Silicium, bondgenoot tegen veroudering

Silicium komt qua hoeveelheid op de derde plaats van de aanwezige oligo-elementen in het menselijk lichaam, en dat is zeker niet toevallig! Toch wordt het vaak verwaarloosd onder de talrijke essentiële oligo-elementen. Zelfs op wetenschappelijk vlak, want er bestaan slechts een beperkt aantal publicaties (een kleine honderd) over silicium in de biologie.

Toch is het belang van silicium voor de botopbouw sinds de jaren 1970 bekend. Heel wat studies beginnen inzicht te geven in zijn biologische functies en in de gevolgen van de systematische leeftijdsgebonden afname.

Silicium, sluitsteen van ons lichaam

Silicium is één van de bestanddelen van het bindweefsel (botweefsel, kraakbeen, pezen, spieren, bloedvaten), dat ongeveer 40% van ons lichaam uitmaakt. Het is ook in talrijke organen aanwezig zoals de lever, de nieren, de longen en het hart, net als in de huid, het haar en de nagels.

Silicium speelt daar zowat de rol van 'grote bouwmeester of architect'. Het helpt immers 'bruggen' of verbindingen bouwen tussen de bekende vezelmoleculen – elastine en collageen, keratine – maar ook minder bekende moleculen die structurele ondersteuning verlenen aan alle weefsels van het lichaam, namelijk de proteoglycanen. Silicium staat op die manier in voor de stabiliteit en de harmonie op moleculair vlak, die de goede werking van een orgaan garanderen. Silicium speelt bijvoorbeeld een rol in de elasticiteit van de huid, de bloedvaten en de pezen, de stevigheid van het bot en het kraakbeen. 1-2

Silicium draagt ook bij tot de regeling van de verdeling en de fixatie van magnesium en calcium, door hun synergie te verbeteren, onder meer in de verkalking van het bot.


1.Nielsen et al. Update on the possible nutritionnal importance of silicon.Int. J Endocrinol.2013 ; 2013 :316783.
2.Rodella et al. A review of the efffects of dietary silicon intake on bone homeostasis and regeneration. J Nutr Health Aging 2014 Nov ; 18(9) :820-6.

Een woordje uitleg

Mineraal silicium, siliciumzuur of orthosiliciumzuur: wat is het verschil?

Mineraal silicium bestaat uit één atoom silicium en twee atomen zuurstof (SiO2). Het is onoplosbaar in water en wordt niet door het lichaam opgenomen.

Siliciumzuur is de plantaardige moleculaire vorm: mineraal silicium wordt door bepaalde planten omgezet in plantaardige silica, silicium- of orthosiliciumzuur. Onder deze wateroplosbare vorm wordt het silicium element het best opgenomen ter hoogte van de darm, door het bloed vervoerd en via de urine uitgescheiden.

Mijn boodschappenmand en bord rijk aan silicium

Orthosiliciumzuur is een grondstof voor de opbouw van stengels, bladeren en wortels van alle planten. Groenten, granen, peulvruchten, fruit en gedroogde vruchten, oliezaden voeren silicium via de voeding aan. Sommige planten zijn van nature rijk aan silicium: paardenstaart, brandnetel, bamboe…

Silicium maakt, verbonden met zuurstof en aluminium, de hoofdmoot uit van het sedimentaire gesteente. Het is slechts gedeeltelijk in water oplosbaar. Wij vinden het terug in grondwater dat uit de bron komt als 'siliciumrijk water' (lees hiervoor de etiketten).

Ook andere dranken zoals bier (uiteraard met mate te gebruiken), koffie en thee bevatten silicium.

Enkele voorbeelden



Gewichtspercenten silicium
100 g volle granen 10,7 mg
200 g witbrood 3,38 mg
200 g volkorenbrood 4,50 mg
200 g volle rijst 4,14 mg
200 g nieuwe aardappelen 0,58 mg
200 g wortelen 4,58 mg
250 g erwten 6,10 mg
250 g banaan 13,6 mg
100 g druiven 8,25 mg
500 ml mineraal water 3,44 tot 7,23 mg
500 ml bier 8 mg*
Bron: Diatary silicon intake and absorption. Jugdaohsingh et al. Am J Clin Nut. 2002.
* Harry Robberecht et al.International Journal of Food Properties .Volume 11, 2008 - Issue 3. Silicon in Foods : Content and Bioavailability.

Het gehalte daalt met de leeftijd

Het lichaam van een gezonde volwassene bevat tussen 6 en 8 gram silicium, tweemaal zo veel als ijzer!
Jammer genoeg daalt ons kapitaal met de jaren, onder meer omdat er te weinig silicium in onze moderne voeding zit (geraffineerde granen, snelle teelt van de planten met talrijke hulpstoffen, die de optimale fixatie van silicium in de bodem verhinderen). Maar ook omdat de opname en de inname met de voeding met de jaren verminderen (minder dan 20 mg/dag tegen 20 tot 50 in normale omstandigheden).


(Jurkic et al. Biologicla and therapeutic effects of arthosilicic acid and some ortho-silicic acid releasing compounds. New perspectives for therapy.Nut. Metab 2013 ; 10 :2).

Voor wie, wanneer, waarom?

• Uiteraard en in de eerste plaats senioren: silicium neemt deel aan het algemene metabolisme van de mineralen en aan de opbouw van de ondersteuningsvezels (collageen…). Samen met andere voedingsfactoren zoals zink, koper en mangaan is silicium belangrijk voor het comfort van de gewrichten en de verkalking van het botweefsel. Het draagt bij tot de soepelheid van de bloedvatwanden, die rijk zijn aan collageen en aan elastine.

• Vrouwen in de menopauze: silicium interageert met de oestrogeenstatus op de botdichtheid (resultaten van een studie bij ongeveer 3.200 vrouwen tussen 50 en 62 jaar)*.
*Macdonald et al. Dietary silicon interacts with oestrogen to influence bone health : evidence from the Aberdeen Prospective Osteoporosis Screenning Study. Bone 2012, 50(3) ;681-687.

• Voor al wie een mooie huid wil behouden: vanaf 40 jaar wordt de huid minder elastisch en slapper. Er ontstaan rimpels. Welnu, zoals we hierboven al zagen, dalen onze siliciumreserves met de leeftijd.

*Jurkic et al. Biologicla and therapeutic effects of arthosilicic acid and some ortho-silicic acid releasing compounds. New perspectives for therapy.Nut. Metab 2013 ; 10 :2.

Sporters: zij belasten in sterke mate hun gewrichten en pezen… die dan moeten herstellen of regenereren.

• Bij haaruitval, dun en breekbaar haar en broze nagels: zij bestaan uit keratine waarin silicium overvloedig aanwezig is.

*Jurkic et al. Biologicla and therapeutic effects of arthosilicic acid and some ortho-silicic acid releasing compounds. New perspectives for therapy.Nut. Metab 2013 ; 10 :2