Antioxidanten

Antioxidanten

Fruit en groenten worden door de gezondheidsautoriteiten* aanbevolen. Iedereen weet dat zij bondgenoten zijn van jeugd en conditie.

Hun troeven?

In de eerste plaats hun uitzonderlijke samenstelling aan dikwijls kleurrijke bestanddelen, antioxidanten, een echt verdedigingssysteem van het lichaam tegen mogelijk giftige stoffen, de beruchte vrije radicalen.

*www.mangerbouger.fr

De vrije radicalen van nabij bekeken

Een vrij radicaal is een atoom of groep atomen. gekenmerkt door de aanwezigheid van een eenzaam elektron, waardoor het bijzonder agressief wordt. Om zijn oorspronkelijk elektronenpaar terug samen te stellen en dus opnieuw stabiel te worden, valt het andere atomen aan en rukt het bij hen het kostbare, ontbrekende elektron weg. Het geplunderde atoom wordt op zijn beurt een vrij radicaal.

Er ontstaan zo vernietigende kettingreacties, die dikwijls onherstelbare schade aanrichten op biologische substraten zoals enzymen, eiwitten, het DNA… Op min of meer lange termijn, naargelang van ieders genetisch kapitaal, leiden zij tot de veroudering van de weefsels… tenzij er antioxidanten in actie treden.

Fysiologische omstandigheden die vrije radicalen doen ontstaan:

1. Levensnoodzakelijke fysiologische oxidatie door de ademhaling. Inderdaad een echte paradox: zuurstof, die de chemische reacties in de cellen onderhoudt, is een echte slokop van vrije elektronen en zo de voornaamste producent van vrije radicalen!

2. Tijdens infecties of ontstekingsprocessen.

3. Bij herhaalde blootstelling aan oxidatieve stress of mogelijke giftige stoffen (vervuiling allerhande, tabak, pesticiden, geneesmiddelen…)

Ook ons milieu is een bron van vrije radicalen:

  • bij overmatige blootstelling aan de zon
  • bij blootstelling aan elektromagnetische straling, vervuiling, pesticiden…

De vorming en het gebruik van vrije radicalen kan echter doorslaggevend zijn voor het lichaam: bijvoorbeeld bij de verdediging tegen bacteriën, de regeling van genen, de vernietiging van cellen.

 

Oxidatieve stress en bescherming door antioxidanten

Gelukkig beschikken wij over een heel arsenaal aan verdedigingsmiddelen:

  • intern: bepaalde enzymen, eiwitten en oligo-elementen (of spoorelementen) zoals koper, zink en selenium
  • extern: aangevoerd door de voeding, in het bijzonder fruit en groenten die rijk zijn aan befaamde stoffen zoals carotenoïden en polyfenolen, waaronder de flavonoïden, de looistoffen of tannines (in cacao, thee, druiven), anthocyanen in rood en blauw fruit, de vitaminen C, E…

Fruit en groenten zijn dermate kleurrijk omdat zij, naast de vitaminen, oligo-elementen en antioxidanten, pigmenten bevatten met een sterke activiteit tegen de vrije radicalen. Hoe donkerder de kleur, hoe krachtiger de werking tegen de radicalen. Hoe kleurrijker de maaltijden, hoe ruimer het arsenaal aan antioxidanten. Dit is bijzonder belangrijk omdat zij synergetisch werken en de neutralisatie van allerlei types vrije radicalen bevorderen.

Maar als de productie van vrije radicalen het neutralisatievermogen van het organisme overtreft, spreekt men van oxidatieve stress. Dit is onder meer het geval bij:

  • Een voeding met te weinig antioxiderende voedingsmiddelen of die niet evenwichtig is door overdaad aan suikers, vetten…, wat zeer dikwijls het geval is in onze industriële samenleving.
  • Chronische stres, die tegenwoordig zo alomtegenwoordig is, een echte slokop van nutriënten en antioxidanten
  • Herhaalde en massale blootstelling aan chemische vervuiling, ultraviolette en elektromagnetische straling
  • Intensief beoefenen van uithoudingssporten
  • Chronische of acute ontstekingsverschijnselen…

De gevolgen:

De onbeheerste productie van verwoestende vrije radicalen laat sporen na ter hoogte van weefsels en organen, en heeft ook een directe werking op de veroudering:

  • Vrije radicalenZichtbaar, door verlies van de elasticiteit van de huid, die haar frisheid verliest, rimpels krijgt door beschadiging van de ondersteunende vezels (elastine en collageen), door troebeling van de lens…
  • Maar ook meer geniepig, door aantasting van de celmembranen, een cascade van functiestoornissen, cardiovasculaire risico's, ontstekings- en/of neurodegeneratieve problemen, of zelfs beschadiging van het DNA.

De gevolgen van een overmaat aan vrije radicalen voor de mens.

Breng elke dag kleur op uw bord!

Enkele antioxidanten op uw bord

Vitamine C Acerola, cassis, peterselie, kiwi, broccoli, citrusvruchten
Vitamine E Plantaardige olie uit eerste koude persing, oliezaden, schaaldieren
Carotenoïden en provitamine A    Oranje of rood fruit en groenten, bladgroenten, broccoli
Zink Zeevruchten, biergist, peulvruchten…
Selenium Zeevruchten, vis, oliezaden, orgaanvlees
Polyfenolen Specerijen, kruiden, ui, rood en zwart fruit, aubergine, rode wijn, groene thee, cacao, groenten, peulvruchten, granen, soja…